Σάββατο 1 Αυγούστου 2020

Σάββατο, 1 Αυγούστου 2020

Ποιήματα και ζωγραφιές για το καλοκαίρι

Ποιήματα και ζωγραφιές για το καλοκαίρι

ΕΛΕΝΗ ΧΩΡΕΑΝΘΗ – ΜΑΡΙΟΝ ΧΩΡΕΑΝΘΗ

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο και καλό μήνα!
Η ποίηση είναι ζωγραφική. που μιλά, μας λέει μέσω των πέντε καλοκαιρινών ποιημάτων της, που μου έστειλε ειδικά για τον Παιδότοπο, η και καλή μου φίλη δασκάλα, συγγραφέας 64 (!) βιβλίων, Ελένη Χωρεάνθη ανασταίνοντας περασμένους καιρούς.

Η ζωγραφική είναι ποίηση που σωπαίνει, υπογραμμίζει με τις πέντε ξεχωριστές καλοκαιρινές “σύγχρονες” ζωγραφιές της η και συγγραφέας, ζωγράφος κόρη της Μάριον, που επίσης μου έστειλε η πρώτη.
Το καλοκαίρι, το ελληνικό καλοκαίρι, παρά τα προβλήματα, συνεχίζεται, “τονίζουν” με έμφαση και οι δύο.
Καλοκαιρινός μήνας ολόκληρος ο Αύγουστος, κι ας λέει μια ελληνική παροιμία ότι είναι “η άκρα του χειμώνα”…
Κατάπολλα τα ευχαριστώ μου για τη συνεργασία, Ελένη και Μάριον!

Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης
δάσκαλος

Η ριζούλα

Μέσα στο βαθύ το χώμα
χώνει το μικρό της στόμα,
πίνει δροσερό νεράκι
και τροφή για το κορμάκι.

Οι φλεβίτσες της το πάνε
στα κλωνάρια το κερνάνε
και στα φύλλα δεν θ’ αργήσουν
οι ηλιαχτίδες να το ψήσουν.

Απ’ τα φύλλα θα γυρίσει
το κορμί της να ταϊσει,
τα τραφούν τα λουλουδάκια
και να γίνουν καρπουδάκια.

Ο κύκλος του νερού

Το καλό νερό μια μέρα
του καλοκαιριού ζεστή
κίνησε για τον αιθέρα
συννεφάκι να γενεί.

Και με τον καιρό φουσκώνει,
μαύρο γίνεται, κι ευθύς
αστραποβροντάει, θυμώνει
και τρομάζει όλ’ η γης!

Ρίγη ζώνουν το κορμί της,
μύρια στοματάκια ανοιεί
στην απέραντη έκτασή της
το βροχόνερο να πιει.

Ξεχειλίζουν τα ποτάμια,
κι οι θολές νεροσυρμές
αυλακώνουνε τα τζάμια,
πλημμυρίζουν οι στεριές.
Οι πηγούλες αναβλύσαν
κι ως τα σπλάχνα της η γης
εποτίστη. Και γεμίσαν
τα κανάλια της πηγής.

Εικόνες του καλοκαιριού 

Θεριστή και Αλωνάρη
και στου Αυγούστου το φεγγάρι
θέρισαν και αλωνίσαν
τα φρυγμένα στάχυα.

Στης ακρογιαλιάς τα φύκια
λαγαρίζουν τα χαλίκια
και το κύμα παιγνιδίζει
σπάζοντας στα βράχια.

Τρέχει το νερό στ’ αυλάκι,
σκύβει, πίνει το πουλάκι
κι όλα τα παιδιά βουτούνε
τα γυμνά τους πόδια.

Αυγινές δροσοσταλίδες
στων ανθών τις βλεφαρίδες
λάμπουνε και τρεμουλιάζουν.
Δέσανε τα ρόδια.

Γυάλισαν οι αγουρίδες,
τις νυχτιές πυγολαμπίδες
πέτονται και φωσφορίζουν,
μπλέκονται στα τέλια

της αράχνης, και με φόρα
πεταρίζουν ώρες τώρα.
Τα βατράχια κάνουν χάζι
σκάζοντας στα γέλια.

Νανουρίσματα

Κοιμήσου, το παιδάκι μου, κι ο ύπνος να σε πάρει,
να σε τρανέψει γρήγορα της Παναγιάς η Χάρη.

Κοιμήσου, το παιδάκι μου, ν’ απλώσουν τα φτερά σου,
να μερωθείς στους ύπνους σου, ν’ απλώσουν τα φτερά σου.

Κοιμήσου, φως μου, να γενείς το βρέφος παλικάρι,
κι εγώ σου πλέκω όνειρα με τα’ αργυρό φεγγάρι.

Κοιμήσου, το κλωνάρι μου, κάνε παιδί μου νάνι,
τον ύπνο σου με τα’ άστρα της η νύχτα να σου ράνει.

Κοιμήσου τα’ αστεράκι μου, κι αλλού να παίξεις άμε,
πύργους και κάστρα και χωριά και πολιτείες κάμε.

Ο ύπνος ‘ονειρα γλυκά, παιδί μου, να σου φέρνει,
κι από του κόσμου τη θωριά την ασχημιά να παίρνει.

Σού ‘χω κρεμάσει φυλαχτό στα στήθια την καρδιά μου,
να σε φυλάει απ’ το κακό το μάτι μακριά μου.

Πλάγιασε, το παιδάκι μου κι εγώ είμαι στο πλευρό σου
να σε φυλάω στη στράτα σου  μες στο χρυσό όνειρό σου.

Παρακαλώ την Παναγιά ν’ ανθοβολήσεις, φως μου,
και να ξυπνήσουν τ’ άνθια σου την άνοιξη του κόσμου.

Νάνι, γλυκιά μου ανασαιμιά, ν’ ανοίξει ανθός κι εντός μου.
Στα βλέφαρά σου κρέμασα το ξύπνημα του κόσμου.

Μικρό πουλί

Μικρό πουλί,
που τρέμει το φτεράκι σου
κι αντίς φιλί
πονάει το κορμάκι σου,

Πάρε δροσιά
και χρώμα από το νάρκισο,
για φορεσιά
πλατύφυλλο, δασύ κισσό

κι αποσπερνά
στόλισε τα μαλλάκια σου
καθώς περνά
η νύχτα στα ματάκια σου

Πουλί φτωχό,
που τρέμεις μες τον άνεμο
ολομόναχο
καρτέρεψε στο απάνεμο
να ρθει το φως
στην πίκρα μας που σκάλωσε
σαν αδερφός
στα ξένα που μεγάλωσε…

Παρασκευή, 17 Ιουλίου 2020

Ο αείμνηστος ποιητής Κώστας Ε. Τσιρόπουλος *
για την ποιητική συλλογή της Ελένης Χωρεάνθη:
“Νύχτες της βροχής”

“ Κατ’ εξοχήν γυναικεία, αβρή και μαζί παθητική, ευγενέστατη
και σεισμικά υπαρξιακή, η ποιητική γραφή της Ελένης Χωρεάνθη
μας αιχμαλωτίζει στον έξοχο τόμο “Νύχτες της βροχής” (Εριφύλη),
όπου δυο πανάξιοι καλλιτέχνες, ο μοναδικός Γιώργος Βαρλάμος,
και ο καλλιτέχνης εκδότης Χρίστος Δάρρας συνεργάστηκαν θαυμαστά,
για να ολοκληρωθεί ένα κατόρθωμα ομορφιάς.
Με μια ασίγαστη έμπνευση, η Χωρεάνθη περνά από τον στίχο
στην ποιητική μπρόζα, και πάλι γυρνά στον στίχο, άλλοτε μιλώντας
πίσω από αρχαίες προσωπίδες, - την Μήδεια, την Εκάβη ή την Ηλέκτρα-
κι άλλοτε ακροζυγιασμένη στα όρια μιας μιας λυρικής,
εικονιστικής πραγματικότητας, συνθέτοντας ένα βιβλίο
γνήσιας ποιητικής αξίας”.

*Κώστας Ε. Τσιρόπουλος, “Ευθύνη”, ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΟ,
Τα αξιομνημόνευτα βιβλία, σελ. 404, τεύχος 320, Αθήνα 1998

Τρίτη, 30 Ιουνίου 2020

Οι εποχές της Εύας

Για την ποιητική συλλογή: “Οι εποχές της Εύας”

Γράφει ο Περσεύς Αθηναίος // *

 Ελένη Χωρεάνθη “Οι εποχές της Εύας”, Αθήνα: Ωρίων, 1985
Το έβδομο βιβλίο της ποιήτριας; Ελένης Χωρεάνθη, παρουσιάζει την τελευταία εργασία της σε τέσσερις εποχικές ενότητες, που συμπληρώνονται από τέσσερις ποιητικές “ροές” που αφορούν τις θρυλικές μορφές της Ελένης, της Κασσάνδρας, της Ναυσικάς, της Υακίνθης. Η ποιήτρια είναι αναμφισβήτητα ταλαντούχα με ένα στίχο πηγαίο και πλούσιο σε χρωματικά και εκφραστικά στοιχεία. Από την πρώτη εποχή παίρνουμε λίγους στίχους που προβάλλουν τις ανησυχίες της ΉΒΗΣ:

“Νιώθω την άνοιξη να γονατίζει μέσα μου
και στα χωράφια μου σαπίζουν οι σπορές….”

Κι αλλού:

“Άνθρωποι του Θεού
σ’ αυτό τον τόπο δεν έουμε καιρό ν’ αγαπηθούμε
βαθαίνει μέσα μου το βράδυ
και κουραστήκαν οι μυρσίνες να βλασταίνουν”

Από τον κάματο και τη φθορά, αντιλαμβάνεται κανείς την πικρία και την ανθρώπινη απόγνωση:

“Κουράστηκα να σε προσμένω στη βροχή
έχω μετρήσει τόσους τάφους στο κορμί μου.
Κι η προσμονή μου ράγισε την πέτρα
αιώνες των βουνών της κούρασής μου”

Στην τρίτη ενότητα η ποιήτρια βρίσκεται εμπρός σε περίεργες τύψεις. Στο ποίημά της “Γνώση”, γίνεται τραγική ιέρεια και φωνάζει:

“Όταν έρχεται ο πόλεμος
πληθαίνουν στα χωράφια οι στεναγμοί
τα νερά κυματίζουν την απόγνωση, την πίκρα, την οδύνη της γης. ..”

Κι αλλού:

“Όταν έρχεται ο πόλεμος
οι τάφοι καταπίνουν τον οίκτο
κι ο κορυδαλλός μεσουρανεί κατακόρυφα
φλέβα νερού στο κορμί της αγρύπνιας η μέρα
κι ένας απελπισμένος έρωτας
σαλπίζει τον όρθρο των ανθρώπων.

Ελένη Χωρεάνθη

Στίχοι πλαστικά δοσμένοι σαν τον γρανίτη σχίζουν τις ανθρώπινες ευαισθησίες. Αυτός είναι ο στίχος της ΕΛΕΝΗΣ ΧΩΡΕΑΝΘΗ. Πρωτότυπος, πηγαίος, λυρικός, στοχαστικός και ανθρώπινος. Στην τέταρτη εποχική ενότητα της “Εξόδου”, όπως την αποκαλεί, η ποίηση της Ελένης Χωρεάνθη γίνεται πιο ρεαλιστική, πιο προσγειωμένη:

“Τώρα τα πράγματα σιγήσαν στην καρδιά μου
και πέφτει κατακόρυφα το σούρουπο
στο περιβόλι των ερώτων!”

Και πιο κάτω, τελειώνοντας:

“Κι απόψε που σε περιμένω
μίλησε στην καρδιά μου η προσταγή
τα δάκρυα των κρίνων
οι θηλές των άστρων 
οι εποχές του Έρωτα 
τα διψασμένα δέντρα και η βροχή”.

Και κάπου αλλού, το ποίημα σφραγίζει τις εσώτερες φωνές της ανθρώπινης ύπαρξης:

“Απόψε που σε περιμένω 
οι ώρες καταπίνουν τη βροχή
τα φύτρα δυναμώνουν στην αγάπη 
μέσα στο σώμα ο σπασμός έχει βλαστήσει. 
Ευλογημένη σιωπή το δειλινό μου”.

Πολύ ενδιαφέρον περιέχουν και τα μεγαλόπνοα ποιήματα, που ιστορούν μορφές, που γίνανε θρύλοι. Η Ελένη της Τροίας εμπνέει την ποιήτρια, το ίδιο και η Κασσάνδρα, η Ναυσικά και η Υακίνθη. Τα τέσσερα μακρόπνοα ποιήματα προβάλλουν την προσωπική δομή και τεχνοτροπία της εμπνευσμένης ποιήτριας.


* [Μια κριτική, για την ποιητική μου συλλογή Οι εποχές της Εύας” , γραμμένη από έναν διακεκριμένο απόντα κριτικό θεάτρου και Λογοτεχνίας, τον αείμνηστο Περσέα Αθηναίο, και δημοσιευμένη στην εφημερίδα “ΗΜΕΡΗΣΊΑ”, στις 23 Μαρτίου 1986, που βρήκα ανάμεσα στα χαρτιά των συρταριών του γραφείου μου, ήρθε από τα παλιά σαν ξεχασμένη μουσική.
Ας είναι εις Μνήμην του]


Δημοσιεύθηκε στο Fractal, σήμερα, Ι Ιουλίου 2020

Παρασκευή, 19 Ιουνίου 2020

Η Ελένη Χωρεάνθη καλεσμένη του Diastixo.gr στην εκπομπή «Μένουμε Σπίτι με τους συγγραφείς μας... LIVE!»




Η Ελένη Χωρεάνθη καλεσμένη του Diastixo.gr στην εκπομπή «Μένουμε Σπίτι με τους συγγραφείς μας... LIVE!»
Η Ελένη Χωρεάνθη καλεσμένη του Diastixo.gr στην εκπομπή «Μένουμε Σπίτι με τους συγγραφείς μας... LIVE!»

Η εικαστικός και συγγραφέας Φιλομήλα Βακάλη-Συρογιαννοπούλου συνομιλεί με την ποιήτρια Ελένη Χωρεάνθη, με αφορμή την ποιητική συλλογή της Σύνθεση σε ρε ελάσσονα (Εκδόσεις Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος), την Κυριακή 21 Ιουνίου, στις 20:00.
Το Diastixo.gr συμμετέχει με δικό του ένθετο στην καθημερινή τηλεοπτική εκπομπή του bookia για το βιβλίο: «Μένουμε Σπίτι με τους συγγραφείς μας... LIVE!». Κάθε Κυριακή, λοιπόν, το Diastixo.gr έχει τη δική του ώρα, με οικοδεσπότη διαφορετικό συνεργάτη του κάθε φορά, που θα φιλοξενεί συγγραφείς από όλο το εκδοτικό φάσμα: πεζογράφους, ποιητές, συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας, καθηγητές πανεπιστημίου, δοκιμιογράφους κ.ά. Λεπτομέρειες ανακοινώνονται στην αρχή κάθε εβδομάδας. Σκοπός της εκπομπής είναι να συμβάλει στη διατήρηση της άμεσης επικοινωνίας των ανθρώπων του βιβλίου με τους αναγνώστες.
Είναι η πρώτη φορά που το Diastixo.gr, το Νο1 σε επισκεψιμότητα ενημερωτικό site για το βιβλίο και τον πολιτισμό, συνεργάζεται με το bookia.gr, ένα από τα σημαντικότερα και πιο δραστήρια portal για το βιβλίο στη χώρα μας.
Το ξεκίνημα έγινε την Κυριακή 26 Απριλίου με οικοδεσπότη τον Μάκη Τσίτα και προσκεκλημένο τον Μάνο Κοντολέων, ακολούθησε η Έρικα Αθανασίου με προσκεκλημένο τον Βλάση Αγτζίδη, η Βερίνα Χωρεάνθη με προσκεκλημένη τη Λιάνα Σακελλίου, η Τούλα Ρεπαπή με προσκεκλημένο τον Γιάννη Ξανθούλη, η Ανθούλα Δανιήλ με προσκεκλημένο τον Γιώργο Βέη, η Μάριον Χωρεάνθη με προσκεκλημένη τη Λίνα Λυχναρά, η Διώνη Δημητριάδου με προσκεκλημένο τον Νίκο Ξένιο και η Τούλα Ρεπαπή με προσκεκλημένη την Ελένη Λαδιά.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εκπομπή εδώ.

Δευτέρα, 2 Μαρτίου 2020


Διάβασα μόλις το ποίημα της αγαπημένης μου Ελένης Χωρεάνθη για την ποιήτρια Γιώτα Αργυροπούλου που έφυγε από τη ζωή απρόοπτα τον περασμένο Ιούλιο. Περιέχεται στην ποιητική συλλογή, Σύνθεση σε ρε Ελάσσονα (Σ.Ι.Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 2019, σελ. 67-68).

Αντιγράφω μια στροφή:
ΕΝΑΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ.

[...] Έφυγε έτσι όπως θα ήθελε
απλά κι αθόρυβα κατακαλόκαιρο
έναν καυτό Ιούλιο
με το ωραίο καλοκαιρινό της φόρεμα
ένα τριανταφυλλένιο ποίημα
Κορυδαλλός μέσα στην ποίηση
μια ζωγραφιά ριγμένη στο Αρχιπέλαγος
ένας χαρούμενος
ευτυχισμένος άνθρωπος
(στροφή 4η)

Το αεικίνητο πέρασμα της Γιώτας από τη ζωή και την ποίηση -χωρίς να τα διαχωρίζει- αποτυπώνει στους στίχους της η Ελένη Χωρεάνθη. Και στις 5 στροφές του ποιήματος κυριαρχεί το διαρκές του χρόνου που αφηγείται τη μοναδικότητά της : έτρεχε, βιαζόταν, μετακόμιζε, γύριζε αργά το απόβραδο σχεδόν πετώντας... Όλη η παρουσία της αφήνει μια αισθητική αύρα , από κάθε άποψη:
" μικρόσωμη όπως ήτανε και ροδαλή/
μέσα σ' εκείνο το απλό τριανταφυλλί της φόρεμα",
"ένα τριανταφυλλένιο ποίημα"...

Οι στίχοι της Γιώτας για την τελευταία μετακόμιση επανέρχονται στους στίχους της Ε. Χωρεάνθη με τη συμβολική τους διάσταση και με τον αντίλαλο του τραγικού κι απρόσμενου θανάτου της.

ποίημα!
— μαζί με Ελένη Χωρεάνθη

Διάβασα μόλις το ποίημα της αγαπημένης μου Ελένης Χωρεάνθη για την ποιήτρια Γιώτα Αργυροπούλου που έφυγε από τη ζωή απρόοπτα τον περασμένο Ιούλιο. Περιέχεται στην ποιητική συλλογή, Σύνθεση σε ρε Ελάσσονα (Σ.Ι.Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 2019, σελ. 67-68).

Αντιγράφω μια στροφή:
ΕΝΑΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ.

[...] Έφυγε έτσι όπως θα ήθελε
απλά κι αθόρυβα κατακαλόκαιρο
έναν καυτό Ιούλιο
με το ωραίο καλοκαιρινό της φόρεμα
ένα τριανταφυλλένιο ποίημα
Κορυδαλλός μέσα στην ποίηση
μια ζωγραφιά ριγμένη στο Αρχιπέλαγος
ένας χαρούμενος
ευτυχισμένος άνθρωπος
(στροφή 4η)

Το αεικίνητο πέρασμα της Γιώτας από τη ζωή και την ποίηση -χωρίς να τα διαχωρίζει- αποτυπώνει στους στίχους της η Ελένη Χωρεάνθη. Και στις 5 στροφές του ποιήματος κυριαρχεί το διαρκές του χρόνου που αφηγείται τη μοναδικότητά της : έτρεχε, βιαζόταν, μετακόμιζε, γύριζε αργά το απόβραδο σχεδόν πετώντας... Όλη η παρουσία της αφήνει μια αισθητική αύρα , από κάθε άποψη:
" μικρόσωμη όπως ήτανε και ροδαλή/
μέσα σ' εκείνο το απλό τριανταφυλλί της φόρεμα",
"ένα τριανταφυλλένιο ποίημα"...

Οι στίχοι της Γιώτας για την τελευταία μετακόμιση επανέρχονται στους στίχους της Ε. Χωρεάνθη με τη συμβολική τους διάσταση και με τον αντίλαλο του τραγικού κι απρόσμενου θανάτου της.

ποίημα!
— μαζί με Ελένη Χωρεάνθη

Έρωτας γένους θηλυκού

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου