Όλα πηγαίνουν στο σκοτάδι

“…Όλα πηγαίνουν μες στο σκοτάδι…” | T. S. Eliot: Four quartets

Γράφει η Ελένη Χωρεάνθη

Επιλογή κειμένου / Μετάφραση από την πρώτη έκδοση: FABER AND FABER/ 24 Russel Square/London //

[Απόσπασμα από μια ολοκληρωμένη μετάφρασή μου των Four Quartets που πραγματοποίησα για εξάσκηση στη γλώσσα τον καιρό που ετοιμαζόμουν για εξετάσεις στο ΙΚΥ προκειμένου να συνεχίσω ανώτερες σπουδές στην Αγγλία (Αγρίνιο 1964-1965/ Αθήνα 1975-1980). Επέλεξα για δημοσίευση, ως πολύ επίκαιρο, το συγκεκριμένο κουαρτέτο.]

 

 

B – II Κουαρτέτο

 

Ω σκοτάδι, σκοτάδι, σκοτάδι. Όλα πηγαίνουν μες στο σκοτάδι,

τα κενά μεσοδιαστήματα των άστρων, το κενό μες στο κενό,

καπεταναίοι, εμποροτραπεζίτες, εξέχοντες άνδρες των γραμμάτων,

γενναιόδωροι προστάτες των τεχνών, πολιτευόμενοι και κυβερνήτες.

Διακεκριμένοι δημόσιοι υπάλληλοι, πρόεδροι πολλών επιτροπών,

μεγαλοβιομήχανοι και μικροεργολάβοι, όλοι πηγαίνουν μες στο σκοτάδι.

Και ο Ήλιος σκοτάδι και η Σελήνη, και το Αλμανάκ της Γκόθα

και το Stock Exchange Gazette, το Συμβούλιο των Διευθυντών

και κρύα η αίσθηση και χαμένο το κίνητρο της πράξης.

Και όλοι εμείς πηγαίνουμε μαζί τους, στη σιωπηλή κηδεία,

σε κανενός την κηδεία, αφού κανείς δεν υπάρχει να θαφτεί.

 

Είπα στην ψυχή μου, μείνε ατάραχη, κι άφησε το σκοτάδι να σε σκεπάσει

που θα ’ναι το σκοτάδι του Θεού. Όπως, μέσα σε θέατρο,

τα φώτα σβήνουν για ν’ αλλάξει η σκηνή

με μια υπόκωφη βοή φτερών, με μία κίνηση του σκοταδιού απάνω στο σκοτάδι

και ξέρουμε πως οι λόφοι και τα δέντρα, το μακρινό πανόραμα

και η τολμηρή, επιβλητική πρόσοψη, όλα τσουλάνε μακριά,

ή όπως, όταν ένα υπόγειο τρένο μες στη σήραγγα, σταματάει για πάρα πολλή

ώρα μεταξύ των σταθμών

και η κουβέντα υψώνεται και σιγοσβήνει μέσα στη σιωπή

και βλέπεις πίσω απ’ το κάθε πρόσωπο τη διανοητική κενότητα να βαθαίνει

αφήνοντας μόνο τον αυξανόμενο τρόμο για το άδειασμα της σκέψης

ή όταν, κάτω απ’ τον αιθέρα, ο νους έχει συνείδηση, μα συνείδηση του τίποτα –

είπα στην ψυχή μου, μείνε ατάραχη, και περίμενε δίχως ελπίδα

γιατί η ελπίδα θα ήταν ελπίδα για το λάθος πράγμα· περίμενε δίχως αγάπη

γιατί η αγάπη θα ήταν αγάπη για το λάθος πράγμα· υπάρχει ακόμα η πίστη,

αλλά η πίστη και η αγάπη και η ελπίδα είναι όλες σε αναμονή.

Περίμενε δίχως σκέψη, γιατί δεν είσαι έτοιμη για σκέψη.

Έτσι το σκοτάδι θα ’ναι το φως κι η ακινησία ο χορός.

Ψίθυρος τρεχούμενου νερού και χειμωνιάτικη αστραπή

το αγριοθύμαρο το ανίδωτο και η αγριοφραουλιά,

το γέλιο μες στον κήπο, η ηχώ της έκστασης

όχι χαμένη, μα παρακλητική, δείχνοντας προς την αγωνία

του θανάτου και της γέννησης.

Λες, επαναλαμβάνω

κάτι που έχω ξαναπεί. Και πάλι θα το πω.

Να το πω πάλι; Για να φτάσεις εκεί,

να φτάσεις εκεί όπου είσαι, να έρθεις από κει όπου δεν είσαι,

πρέπει να πας από ένα δρόμο όπου δεν υπάρχει έκσταση.

Για να φτάσεις σε ό,τι δεν γνωρίζεις

πρέπει να πας από ένα δρόμο που είναι ο δρόμος της άγνοιας.

Για ν’ αποκτήσεις ό,τι δεν κατέχεις,

πρέπει να πας από της αποστέρησης το δρόμο.

Για να φτάσεις σε ό,τι δεν είσαι

πρέπει να πας από το δρόμο στον οποίο δεν είσαι.

Και ό,τι δεν γνωρίζεις, είναι το μόνο που γνωρίζεις

και ό,τι κατέχεις, είναι ό,τι δεν κατέχεις

και όπου είσαι, είναι εκεί όπου δεν είσαι.

 

 

*Απόσπασμα από μια ολοκληρωμένη μετάφρασή μου των Four Quartets που καταπιάστηκα για άσκηση των αγγλικών μου τον καιρό που ετοιμαζόμουν για ανώτερες σπουδές στην Αγγλία (Αγρίνιο 1964-1965) και ολοκλήρωσα στην Αθήνα (1975-1980).

 

Παλαιό Φάληρο 18. 9. 2022

 

 

Δημοσιεύθηκε στο Fractal στις 7Δεκεμβρίου 2022